" انتخاب بعد ارتفاع معمولا در رابطه با اشل بازار از نقطه نظر طول و عرض و در رابطه با میزان گنجایش آن انتخاب شده است که این میزان ارتفاع به خاطر دید بهتر و فونکسیون بهتر در بازار انتخاب شده است . حجم ها و دیدها کاملا اتود شده به نظر می رسد که در تمام موارد ، فونکسیون عامل مهم طرح در بازار می باشد و بدین سبب متوجه می شویم که بازارهای سرپوشیده نسبت به زمان خود و حرکت و سرعت در آن زمان کاملا سنجیده طرح شده اند . آن را برای حرکت پیاده طرح شده است و اجازه عبور ترافیک سنگین امروزی را نمی دهد . از این جهت رفرم اقتصادی و اجتماعی باعث دگرگونی وضع بازار شده است . سرمایه های عظیمی که قبلا در بازار برای تولید محصولات مشخصی به کار گرفته می شدند ، به تدریج تا حدودی از بازار بیرون کشیده شده ، در بانک ها یا کارخانجات به کار افتادند . 2-4-2 بررسی بازار های جدید از دیدگاه اجتماعی و اقتصادیمراکز خرید یا مرکز تجاری به بنا یا مجموعه ای از ابنیه اطلاق می گردد که مشتمل بر واحدهای متعدد خرده فروشی همراه با گذرگاه ها و راهروهایی می باشد که علاوه بر مرتبط ساختن واحدها و فضاهای تجاری، حرکت و همچنین بازدید مشتریان را در محیط تسهیل می بخشد. مراکز خرید امروزی در چندین طبقه و به صورت مجموعه های چند عملکردی تجاری، تفریحی احداث می شوند، که علاوه بر ارایه محصولات متنوع در جهت برآورد احتیاجات کاربران خود، به ارایه تسهیلات رفاهی نظیر کافی شاپ، تریا، فضاهای بازی و سرگرمی کودکان و در نهایت فضاهای تجمع و گپ برای مخاطبان و اجتماع عمومی می پردازد. به عبارت دیگر مراکز خرید دنیای مدرن همان شریان حیاتی یک شهر می باشد که علاوه بر فعالیت های اقتصادی، حرکت های اجتماعی و فرهنگی را در سیطره خود قرار داده اند. ." ( احمدی ، 1380 ، ص 27 – 24 ) 5-2 مشخصه یک مرکز خرید1- دارای ورودی و خروجی های متعدد 2- دارای پارکینگ اختصاصی 3- مجهز به سیستم های ایمنی، گرمایش و سرمایش و . ..4- بهره گیری از علایم و نشانه ها جهت معرفی بهتر فضا و جلوگیری از ابهام فضایی و عدم خوانایی محیط 5- برخورداری از طراحی داخلی و معماری مناسب 6- ایجاد فضایی متنوع و جذاب و در عین حال محیطی پاسخده." ( ماخذ : نگارنده ) 1-5-2 عناصر اصلی مراکز خرید چند منظوره :1- واحدهای خرد تجاری 2- فضاهای ارتباطی و عبوری 3- مکان تجمع و خدماتی نظیر فضای نشستن، بازی و سرگرمی کودکان، کافی شاپ و تریا، فضاهای انتظار و ... که عاملی مهم در جذب کاربران با اهداف گوناگون و در نتیجه رونق هرچه بیشتر چنین مراکزی خواهد بود و مراکز خرید به مکانی برای تفریح و گذران اوقات خانواده بدل شده است.با توجه به مطالبی که در بالا بدان اشاره شد مراکز خرید و فضاهای تجاری دوران مدرن را می توان موج دوم محیط های تجاری عنوان کرد که ماحصل انقلاب صنعتی و ظهور معماری مدن به شمار می رود که ریشه در مراکز و بازارهای سنتی دارد. ." ( شفیعی، 1370 ، ص 91 ) 6-2 مراکز خرید و زندگی روزمره "مراکز خرید را نمی توان قلمرویی منفک از زندگی فرض کرد ، بلکه این مراکز همانند همه مکان ها و فضاهای موجود در زندگی هر یک به تنهایی می توانند کلیت جامعه را بازنمایی کنند . فضاها و مکان ها در هم متداخل و کثیرالاضلاع اند . تولید این فضاهای متکثر به معنای وجود خلاقیت های نهفته در متن زندگی است . این اماکن مراکز قدرتی است که چنان که فیسک گفته است ، استراتژی اقویا در آن فعالانه عمل می کند ولی این مسئله مانع آن نمی شود که ضعفا نتواند اراده خود را متجلی سازند . امروزه این تلقی بسیار ساده انگارانه است که مراکز خرید را به مکان های جادوگری یا معابد دینی تشبیه کنیم . مصرف کنندگان موجوداتی منفعل و پذیرا نیستند . خریداران قدرت تمییز و تفکیک دارند ، همه کالاهای عرضه شده را نمی خرند و اساسا ، ممکن است برای امری غیر از خرید کالا به این مراکز بیابند . بنابراین چنان نظریه هایی نمی توانند تبیین کننده حضور افراد در چنین مراکزی باشند . در مراکز خرید کردارهای فرهنگی متفاوتی رخ می دهد ، از این رو پاساژها عرصه ای برای تولیدات فرهنگی اند . به معنای دیگر ، مراکز تجاری صرفا عرصه تبادل اقتصادی نیستند بلکه عرصه تعامل اجتماعی نیز هستند ، فضاهایی برای ارتباط و معناسازی ، برای هویت و تشخیص بخشی . پیچیدگی های سیال و لغزنده استتراتژی و تاکتیک می توانند به ما در فهم این چگونه کردار زندگی روزمره می تواند بدون ترک نظم اجتماعی مسلط از دست آن رها شود کمک کند . بسیاری از کردارهای زندگی روزمره ( مانند صحبت کردن ، قدم زدن ، خرید کردن و آشپزی ) تاکتیک هایی به این معنا هستند و در واقع شیوه عمل اند ؛ شیوه هایی که نتیجه آن غلبه بر اقویا است . تاکتیک به جای تضاد مستقیم از طریق کنار آمدن عمل می کند. نکته دوم که باید بر آن تاکید کنیم به رابطه میان مصرف ، پرسه زنی و مراکز خرید مربوط می شود . عمل مصرف در مراکز خرید عملی انفعالی در نظر گرفته نمی شود . این برداشت وقتی مهم تلقی می شود که مفهوم مصرف را با مفهوم نظری دیگری همچون پرسه زنی گره بزنیم . پرسه زن در ادبیات قرن 19 جایگاه ویژه ای داشته است و عمدتا به گشت و گذارهای بی هدف و بدون قصد کسب درآمد اشاره دارد . با ظهور مراکز خرید و با اهمیت شدن نقش زنان در فضاهای خرید برخی از افول پرسه زن سخن گفته اند و به دلیل دلبستگی زنان به کالاها ، زنان را ناتوان از پرسه زنی پنداشته اند . پرسه زنان بازنشته و جوانان اساسا نسبت به کالاها بی توجه هستند . بنابراین پرسه زنی را به مثابه شکلی از مصرف در نظر می گیریم . پرسه زنی ، در عین حال نوعی ساختن است ، ساختن فضا ، قلمرو و عرصه جدید برای زندگی روزمره ؛ ساختنی که نشانه خلاقیت های ممکن زندگی روزمره است . پرسه از یک سو مصرف مراکز خرید است و از سوی دیگر تولید فضاهاست . یعنی تولیداتی که از دل مصرف و از بطن کردار زندگی روزمره می جوشد . مصرف مراکز خرید همانند خواندن ، متنی بر لذت های شخصی و خوانش های فردی است . مصرف یا استفاده در این جا به معنای نحوه سکنی گزیدن و جای گیری گروه ها و افراد در مکان هاست . مسئله ای که باید بدان پاسخ داد این است که افراد چگونه در موقعیت هایی که به دیگران تعلق دارد و تحمیل شده است عمل می کنند . خرید چنین کالاهایی را ندارند . پیوند اغنیا و فقرا در مراکز خرید و حضور طبقات مختلف موجب می شود تا نظام معنایی ای که توسط الگوهای سرمایه داری تولید می شود متزلزل گردد . در برخی از مراکز خرید گروه های مختلف از هم قابل تمایز و تشخیص نیستند . باید گفت دیگر معنای کالاها و مکان هایی چون مراکز خرید در خود آن ها نهفته نیست و به واسطه شرایط تولید و توزیع تعیین نمی شود بلکه به واسطه شیوه مصرف آن مشخص می شود . این معنا آفرینی در مراکز خرید موجب به هم ریختگی نظام تمایزات در ایران شده است . " ( کاظمی- اباذری ،1386،ص 6 ) 7-2 انواع فضاهای تجاریدر راستای تغییراتی که در نظام شهر نشینی و ساختار اقتصادی کشور بوجود امدو تاثیراتی که در جنبه های مختلف بر بازار و روابط و قوانین حاکم بر ان در شهر های ما گذاشت امروز با مجموعه ای از فضا های تجاری روبرو هستیم که هر یک به نوعی در تامین نیازمندی های ساکنان نقش دارد. 1-7-2انواع فضاهای تجاری بر اساس اقلیم "ساخت بازار سنتی از عوامل سنتی متاثر شده ، مصالح بومی و سیستم ساختمانی ، بازار را تحت نفوذ خود قرار می دهد . جرزهای بار بر خشتی ، آجری و سنگی و پوشش های گنبدی از خشت و آجر در مناطق گرم و خشک و پوشش های شیب دار از سفال و چوب در مناطق شمالی استخوان بندی بازار را تشکیل می دهند. مقتضیات اقلیمی و جغرافیایی از دو طریق مستقیم و غیر مستقیم در شکل بازارها تاثیر گذاشته اند . تاثیر مستقیم آنها بیشتر در فرم کالبدی و جرئیات معماری بازارها تجلی کرده است و بازارهای فلات مرکزی ، بازارهای کویری و حاشیه کویر ، بازارهای نقاط سرد و کوهستانی ، بازارهای نقاط گرم و مرطوب و بازارهای نقاط معتدل و بارانی را به وجود آورده است ." ( قبادیان ، 1384 ، ص 134 ) 2-7-2 بازارهای مناطق گرم و خشک به دلیل آب و هوای گرم و خشکی که این مناطق دارا هستند در طراحی بازارهایشان با به جریان انداختن طبیعی هوا و خشک کردن داخل بازارها به وسیله آن استفاده شده است . از این نوع بازارها می توان بازارهای کرمان ، یزد ، اصفهان ، کاشان ، قم و شهر هایی که دارای آب و هوای خشک و گرم هستند را نام برد که دارای استخوان بندی آجر وبا پوشش های گنبدی شکل می باشند . "( سلطان زاده ، 1379 ، ص 61) 3282955080000 13049258445500 3145155101600شکل 3-2 نمونه ای از بازار در مناطق گرم و خشک – ماخذ : حمزه نژاد ،1385 ، ص 121 00شکل 3-2 نمونه ای از بازار در مناطق گرم و خشک – ماخذ : حمزه نژاد ،1385 ، ص 121 100965101600شکل 4-2 نمونه ای از بازار در مناطق گرم و خشک – ماخذ : سلطان زاده ، 1379 ، ص 61 00شکل 4-2 نمونه ای از بازار در مناطق گرم و خشک – ماخذ : سلطان زاده ، 1379 ، ص 61 2-1-7-2 بازارهای مناطق سرد و کوهستانی این بازارها طوری ساخته شده اند که از جریان یافتن هوای سرد خارج به داخل بازار و بالعکس ممانعت می کند ، در نتیجه هوای داخل بازارها عموما گرم و مطبوع باقی می ماند . نمونه این بازارها را می توان در شهر تبریز ، همدان و ... مشاهده نمود . 377952015240000 273050186690شکل 5-2 نمونه ای از بازار در مناطق سرد و کوهستانی– ماخذ : حمزه نژاد ،1385 ، ص 121 00شکل 5-2 نمونه ای از بازار در مناطق سرد و کوهستانی– ماخذ : حمزه نژاد ،1385 ، ص 121 3-1-7-2 بازارهای مناطق گرم و مرطوب 17970592265500بازارهای مناطق گرم و مرطوب مانند بازار بوشهر ، بازار برازجان و ... که معمولا پوشش خرما مانندی از چوب دارند و علاوه بر آن هواکش هایی به منظور ایجاد کوران در آنها پیش بینی شده است و در نتیجه ارتفاع بازار بلندتر از حد معمول است . 63563597790شکل 6-2 نمونه ای از بازار در مناطق گرم و مرطوب– ماخذ : حمزه نژاد ،1385 ، ص 121 00شکل 6-2 نمونه ای از بازار در مناطق گرم و مرطوب– ماخذ : حمزه نژاد ،1385 ، ص 121 4-1-7-2 بازارهای مناطق مرطوب و پرباران در نقاط پرباران ، بازارهای دارای سقف های شیب دار که معمولا با سفال پوشیده شده اند می باشد و از مشخصات معماری اینگونه مناطق برخورداراست و در طرح این بازارها طریقه دفع آب باران حائز اهمیت بوده و عبور و مرور مشتری ها در این بازارها ، بدون سقف بوده که این خود باعث کاهش امکان خرید در مواقع ریزش باران می گردد . بازار رشت بازاری از این نوع بازار ها می باشد . 457206477000 63817534925شکل 7-2 نمونه ای از بازار در مناطق مرطوب و پرباران – بازار رشت – ماخذ : قبادیان ،1381 ، ص 98 00شکل 7-2 نمونه ای از بازار در مناطق مرطوب و پرباران – بازار رشت – ماخذ : قبادیان ،1381 ، ص 98 -11938019177000 3352801905شکل 8-2 نمونه ای از بازار در مناطق مرطوب و پرباران – ماخذ : حمزه نژاد ،1385 ، ص 121 00شکل 8-2 نمونه ای از بازار در مناطق مرطوب و پرباران – ماخذ : حمزه نژاد ،1385 ، ص 121 "تاثیر غیرمستقیم عوامل اقلیمی و جغرافیایی نوع خاصی از کشاورزی و سکونت و در نتیجه وابستگی کشاورزان به شالیزارها و زمین های مزروعی آنان را به وجود آورده است ، که با عث پراکندگی روستائیان از یک طرف و توزیع جمعیت در همه منطقه و عدم تراکم جمعیت در یک منطقه از طرف دیگر شده است بدین ترتیب بازارهای متمرکز در شهرها نمی تواند جوابگوی احتیاجات آنها باشد ." ( قبادیان ، 1384 ، ص 138 ) 3-7-2 انواع فضاهای تجاری بر اساس ریخت شناسی از نظر شکل گیری فضایی بازارهای شهرهای بازرگانی ایران را می توان به دو دسته اصلی تقسیم کرد: الف – بازارهای مناطق خشک و کم باران ( گرمسیر و سردسیر ) ب – بازارهای شهرهای مناطق پرباران که به صورتی گسترده فضای کالبدی کاملا متفاوتی را عرضه می کند. بازارهای مناطق کم آب و خشک به دو دسته عمده تقسیم می شوند : - بازارهای منظم که از قبل طراحی شده - بازارهای نامنظم و خودرو بازارهای منظم از لحاظ فرم به دو دسته مهم تقسیم می شوند : 1- بازارهای خطی ( یک بعدی ) 2- بازارهای گسترده ( دو بعدی ) "بازارهای یک بعدی یا خطی : در مورد بازارهای خطی می توان بازار وکیل شیراز و یا بازار کرمان را نام برد که اگر چه هر یک از این بازارها انشعاباتی دارند که به مسجد یا مدرسه یا آب انبار و یا اماکن دیگر ختم می شود ولی در مقایسه با طول بسیار ناچیز می نماید . بازارهای دوبعدی یا گسترده : بازارهایی هستند که دارای طول و عرض متناسب یکدیگر هستند و اینگونه بازارها عموما با طرح و نقشه قبلی پیاده شده اند از جمله معروفترین آنها بازار اصفهان را می توان نام برد . بازارها بدون طرح و نقشه قبلی و بنا به ضروریات روزانه مردم گسترش یافته و بیشتر در مناطق گرمسیر واقع شده اند و بازارها اینگونه شهرها نیز اگر در دوره های بعدی تغییر فرم نداده باشند زائیده این نوع معماری هستند از جمله این شهرها کاشان است . در نخستین مراحل بازار فعلی کاشان نمی توانست جز یک معبر سرتاسری در مسیر خود به شعبی تقسیم می شده که از کاشان به دهات اطراف متصل بوده است . به این ترافیک اصلی کوچه علیی نیز پیوسته که این کوچه ها روابط بین نقاطی را که از این معبر اندکی دورتر بوده اند حفظ می کرده است . به همراه گسترش شهر معبر نیز رشد می کرده و خاصیت اصلی خود یعنی شاهراه بودن را از دست نمی دهد." ( احمد پور ، 1370 ، ص 58 ) 8-2 پيشنهادات كلي در جهت طراحي همگون با بافت شهري يك شهر درست مثل يك تابلوي نقاشي است با اين تفاوت كه به اندازه نصف يك اثر هنري به طراحي آن پرداخته مي شود و براي نصف ديگر ان مي بايست اين اثر را مانند يك گياه دانست كه نسبت به شرايط محيط زيست خود نياز به قواعد رشد و قوانين دراد. هدف از طراحي شهري اين است كه اجزاء شهري را به صورتي مدرن و جديد طراحي كرده و اجزايي كه وجود دارد و يا بايد ايجاد گردد به نوعي طراحي شوند تا براي نقش جددي خود عملكرد صحيحي را ارائه دهند بدون اينكه ساختار اوليه و هماهنگي و شكل گيري اجزاء از همديگر گسسته گردد. اين بدين معناست كه طراحي مي بايد با وضعيت موجود و داده اي محل خود را هماهنگ كرده و عملكرد صحيح اجزائ و بهترين طرح را در مورد مكان مورد نظر ارائه نمايد. طراحي شهري بايد دقيق و واضح ، جوابگوي طرح هاي مورد نظر و ارائه شده باشد. طراحي با علم شناخت از كليه مسائل و بدون تاثير قرار گرفتن و يا وابستگي بايد عمل نمايد. طراحي شهري مي تواند چنين مفهومي نيز داشته باشد ، به اين معنا كه مسئوليت پذير بوده و در مورد كليه راه حل هايي كه ارائه مي دهد اعتبار و هماهنگي آن را تضمين نمايد ، مسلما در اين راستا اطلاعات زياد طرح و صبر او از خصوصيات مورد نياز او خواهد بود. يك طرح شهري پيشنهاد و نظريه اي است كه براي حركتي گام به گام و مراحلي كه با شرايط به خصوصي منظور مي شود. در اينجا كمي بايست با سياست مراحل را تعيين كرد و در جايي كه پشنهاد و نظريات طراحي به جا مي باشند و خط و خطوط روشن است و امكان تغييرات در فضاي باز مسير مي باشد حركت لازم را انجام داد. طراحي فقط يك سوال تكنيكي و يا هنري نيست ، بلكه موضوعي است احساسي و تفكري كه با صبر توأم مي باشد. در اين چهار چوب امكان دارد پيشنهادات بعدي كه ارائه مي شود كمتر در حيطه قواعد در جهت طراحي باشد ، بلكه فقط به عنوان يك نظريه در مورد موضوع بخصوصي بتواند مطرح گردد. " ( کاظمی ، 1386 ، ص 9 ) 1-8-2 ادغام بنايي جديد با سيستم ساخته شده موجود اندازه و مقياس،ارتفاع(تعداد طبقات )بنا بهتر بد بد شکل سقف،منظره سقف،ارتفاع سقف بد بهتر بهتر نوع تفکيک،مقياس،مصالح ساختماني بهتر بد ترکيب ساختمان-طراحي وتنظيم فضا خيابان وساختمان در هماهنگي وتنظيم فضابصورت بهتري در كنار يكديگر قرار گرفته اند وبين اجزارابطه اي با محيط ويكديگر به وجود آمده است. خيابان به صورت يك راهرو بلند درآمده،فضايي براي طراحي معماري نيست وساختمانها با هم رابطه ندارند 2-8-2 مکان يابي وتعيين عملکرد صحيح مراکز تجاري 3-8-2 طراحي مسيرهاي ورودي 1: در اين طراحي بخش عقبي ساختمان كاملا بسته در نظر گرفته شده و براي مصرف كننده هيچ راهي جز چرخيدن به طرف نماياصلي ساختمان در ورودي اصلي وجود ندارد. 2:در كليه جهات با ايجاد ويترين و طراحي فضا نماهاي بازي بوجود آمده كه طراحي انساني و دوستانه اي راارائه نموده است هم چنين در ورودي به نحوي دلپذيرطراحي شده است. 3:ورودي در محوطه پاركينگ در نظر گرفته شده نگاه به طرف ديوارهاي انبارها ميباشد يك چهره خشك وبي حالت وغيره جذاب. 4:محوطه ورودي به فروشگاه با درختكاري وويترينهاي مختلف درنظر گرفته شده وچهره اي زيباتر راارائه داده است. 5:ورودي با جعبه هاي خالي و انبار انباشته از بار چهره اي بسيار نا مناسب ايجاد كرده. 6/7: قسمت پشت بنا براي تخليه بار و وسائل ديگر در نظر گرفته شده است.علاوه بر اين امكان طراحي جزئيات در فضاي مذكو فراهم آمده است. " ( ماخذ : نگارنده ) 4-8-2 طراحي مراکز تجاري در اين طرح هماهنگي وارتباط صحيح ومناسب رعايت شده است ساختاري بسيار نامناسب ونا هماهنگ با تصوير شهري مسيرهادر همديگر ادغام شده و راحت قابل دسترسي ميباشد.ساختمانهاي مسكوني با ارتباطات صحيح به بقيه نقاط ارتباط دارند فضاهاي مابين بصورت فضايي نامناسب وغيره هماهنگ با تصويري شهري وغير مرتبط با مسير بقيه ساختمانها 9-2 ضوابط شهرسازی1-9-2 موقعیت زمین در طرح تفضیلیپلاكهاي مجاور ميدانهاي بافت كهن در طرح تفصيلي ويژة بافت كهن در شهرداری ساري به سه دسته تقسيم ميشوند: پلاكهاي مجاور ميدان ساعت (SQ1). پلاكهاي مجاور ميدان شهدا (SQ2). پلاكهاي مجاور ميدان شهرداري (SQ3).ضوابط تيپ SQ3 : تعريف: تيپ SQ1 شامل كلية واحدهاي مجاور ميدان شهرداری است. ضوابط عمومي : سطح اشغال در طبقة همكف 60% و در طبقات 50% تراكم ساختماني معادل 190% "(طرح تفصيلي ويژة بافت كهن ساری،1386،ص 92 ) 2-9-2 احکام حاصل از قوانین شهری تعاریف مساحت سرانه : مقدار مساحت زمینی است که برای عملکردی مختلف در سطح شهر.محلات.نواحی و ...برای هر نفر از ساکنین پیش بینی شده است. مساحت اراضی مسکونی(مترمربع)

















