مبحث اول: مفهوم بهداشت عمومي.. 18
مبحث دوم: مفهوم آلودگی محیط زیست… 19
گفتار اول: نقش محيط زيست در زندگى انسان 20
مبحث سوم: مفهوم جرایم بهداشتی.. 23
فصل دوم:تاریخچه ی تهدید علیه بهداشت عمومی.. 25
مبحث اول : تهدید علیه بهداشت عمومی در دوران اسلامی: 25
گفتار اول : نظارت بر جرایم تهدید علیه بهداشت عمومی در اوایل اسلام: 26
گفتار دوم : روایات و آیاتی از قرآن کریم راجع به اهمیت حفظ محیط زیست: 30
بند اول: اهتمام اسلام به فضای سبز. 39
بند دوم : توصیه اسلام به رعایت حقوق حیوانات… 40
بند سوم: وظیفه حکومت اسلامی نسبت به تامین سلامت محیط زیست… 42
بند چهارم : ابعاد سه گانه مباحث محیط زیست در فرهنگ وحی.. 44
مبحث دوم : تاریخچه ی قانون گذاری تهدید علیه بهداشت عمومی در حقوق ایران: 46
فصل اول :عناصر تشکیل دهنده جرم. 50
1- رفتار مجرمانه مثبت (فعل): 51
2- رفتار مجرمانه منفي (ترك فعل) 52
بند سوم :تجاوز به منابع آبي به منظور اخلال مقابله و محاربه با نظام. 62
قانون مجازات اسلامي مصوب 1375.. 70
بند اول :قانون نحوه جلوگيري از آلودگي هوا 73
فصل دوم – وسائل نقليه موتوري.. 74
فصل سوم – كارخانجات و كارگاهها و نيروگاهها 76
فصل چهارم – منابع تجاري، خانگي و منابع متفرقه. 79
گفتار چهارم : آلودگی جنگل ها و مراتع و باغ ها 84
گفتار ششم :آلودگی ناشی از زباله هاو پسماندها 87
گفتارهفتم :آلودگي شيميايي و هستهاي.. 88
گفتارهشتم :آلودگي ناشي از پسماندها 89
مبحث اول: قابل گذشت بودن یا غیر قابل گذشت بودن جرم تهدید علیه بهداشت عمومی.. 106
مبحث دوم :تکمیلی یا تبعی بودن جرم تهدید علیه بهداشت عمومی.. 108
مبحث سوم: شرکت در جرم تهدید علیه بهداشت عمومی.. 111
مبحث چهارم: معاونت در جرم تهدید علیه بهداشت عمومی.. 112
مبحث پنجم : تعدد جرم تهدید علیه بهداشت عمومی.. 114
مبحث ششم: موقعيت جرايم تهدید علیه بهداشت از نظر مطلق و مقيد بودن.. 114
بخش سوم: مجازات جرایم تهدید علیه بهداشت عمومی و مرجع رسیدگی کننده 116
فصل اول: مجازات جرایم تهدید علیه بهداشت عمومی.. 116
مبحث اول : تعريف مجازات و انواع آن در حقوق جزاي ايران.. 117
مبحث دوم : مجازات های تهدید علیه بهداشت عمومی.. 122
مبحث چهارم:تعویق صدور حکم.. 129
مبحث پنجم :تعلیق اجرای مجازات… 129
فصل دوم: دادگاه صالح به رسیدگی.. 134
چکيده
امروزه تهدید علیه بهداشت عمومی مستقيما بر روند اقتصادي کشورهاي جهان تاثير گذار است.فرسايش خاک .نازک شدن لايه ازن .آلودگي هوا .افزايش تعداد سيلابهاي خطرناک به علت نابودي جنگلهاوتغييرآب وهوا همگي تاثير سويي برزندگي انسانهاباقي مي گذارند.چراگاههاواقيانوسها تاسرحدامکان مورد بهره برداري قرار گرفته اند وپيوسته از باروري آنها کاسته شده است.
بحث محيط زيست و مسائل زيست محيطى ارتباط مستقيم با حيات و زندگى جمعى انسان دارد؛ زيرا هر نوع عارضه و اثر منفى بر محيط زيست، اثر زيانبار بر حيات انسانى دارد. از اين در اين پایان نامه بر آن هستيم که جرائم زيست محيطي و مجازات آن ها و همچنین آیین دادرسی کیفری رسیدگی به این جرایم رااز منظر حقوق داخلي مورد بررسي قرار دهيم. در این تحقیق از روش کتابخانه ای استفاده کرده ایم.در بخش اول مفاهیم و تاریخچه ی این جرم و در بخش دوم ماده 688 قانون مجازات اسلامی را مورد بررسی قرار داده ایم.در بخش سوم نیز سعی شده مجازات این ماده مرجع رسیدگی کننده به این جرم مورد توجه قرار گیرد.از آن جایی که بسیاری از مواد قانون مجازات اسلامی جدید علی الخصوص مواد عمومی آن ت غیر کرده است،لذا در این پایان نامه تلاش کردیم موضوع ماده 688 را با مواد عمومی قانون جدید مورد بررسی قرار دهیم.همچنین قوانین مرتبط با ماده 688 را در کنار هم بررسی کنیم.
واژگان کلیدی:جرم-تهددید-بهداشت عمومی-محیط زیست
مقدمه:
محيط زيست موضوعي است كه هر چنداز ديرباز مورد توجه بشر و اجتماعات گوناگون انساني بوده است؛ اما به اهميت و جايگاه والاي آن همانند امروز عنايت نشده است و اكنون نيز آن چنان كه بايد مورد حمايت و حفاظت قرار نگرفته است. در چند دهه گذشته، به ويژه چند سال اخير، به تدريج آگاهي مردم جهان درباره خطراتي كه محيط زندگي آنان را تهديد ميكند، فزوني يافته. در همين راستا، انجمنها و گروهها و سازمانهاي طرفدار محيط زيست تشكيل شدند و به گونه فعال و مستمر با علل و عوامل مخرب زيست محيطي به مبارزه برخاستند. اين تشكيلات موسوم به سبزها و يا صلح سبز و مانند آن تلاش ميكنند تا توجه مردم جهان را بيش از پيش به واقعيات زيست محيطي و لزوم حمايت از آن در جهت حفظ و استمرار نسل بشر و ديگر موجودات و منابع طبيعي موجود جهان، جلب كنند. در ايران نيز، از چندي پيش اين اقدامات آغاز شده است و بايد همواره بر گستره آن افزوده شود تا جايي كه تلاش آنان در كنار كوششهاي ديگر مسئولان و مبادي ذيربط قانوني، قضايي و اجرايي و هم گاهي طبقات گوناگون اجتماعي، منجر به كاهش هر چه بيشتر آلودگيهاي زيست محيطي و افزايش بهبود و بهسازي محيط زيست كه در بهداشت محيط و سلامت آن، به ويژه تندرستي مردم، اثر و افرو عميق دارد؛ گردد.در دين مبين اسلام در كنار دستورات عبادي و فقهي، در زمينة بهداشت و نظافت نيز تعليمات فراواني به چشم ميخورد علاوه بر تأكيد دين اسلام بر رعايت نظافت و بهداشت، پيشوايان معصوم نيز با كردار و رفتار خود عملاً مشوق اين صفات حسنه بودند. نكتة قابل توجه در اين زمينه آن است كه دستورات بهداشتي و نيز تعليمات دين اسلام در مورد درمان بيماران و پيشگيري از بيماري ها غالباً جنبة اخلاقي دارد و به صورت آداب و اخلاق اجتماعي يا فردي در كتاب هاي اخلاق ذكر شده است. به عبارت ديگر جرايم بهداشتي، درماني و دارويي در حقوق جزاي اسلاميبه تصريح بيان نشده و مجازات مشخصي نيز براي آن تعيين نشده است . بر همين اساس امروزه نيز اين جرايم در شمار جرايم تعزيري قلمداد ميشود. با وجود اين، به دليل اهميت مسأله بهداشت و سلامت جامعه و نيز امر درمان و مداواي بيماران، نظارت بر اين امور از صدر اسلام مورد توجه خلفا و زمامداران اسلاميقرار گرفت.محیط زیست به معنای عام شامل کل منابع طبیعی تجدید شونده شامل جنگلها.مراتع.منابع آبی و….بوده وطیف وسیع وگسترده ای از تعاریف تخصصی مربوطه رادر بر می گیرد که همین امر در تفسیر ماهوی مربوطه به معنای قانونی محیط زیست اشکال هایی رابوجودآورده چرا که همین متن حقوقی محیط زیست را بصورت جامع ومانع تعریف نکرده است وقوانین موجود تعریفی از آن ارائه نداده اند بلکه در آنها از محیط زیست در رابطه با سه عنصر طبیعت .منابع طبیعی .شهر ومناظر سخن گفته است که در این راستا می توان به برخی از قوانین ومقررات موضوعه مانند قانون حفاظت وبهسازی محیط زیست .قانون حفاظت وبهره برداری از جنگلها ومراتع کشور .قانون شکار وصید .قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا .قانون شهرداری و…. اشاره نمود.جرم زیست محیطی هر نوع فعلی یا ترک فعلی را گویند که باعث ورود آسیب وصدمه شدید به محیط زیست وبه خطر افتادن جدی وسلامت بشر می شود.حقوق محیط زیست ومنابع طبیعی به واسطه ارتباط تنگاتنگ با علوم وتکنولوزی عمیقا تحت تاثیر آنها قرار گرفته وبه همین علت درک مسایل آن مستلزم اطلاعات اولیه در محیط زیست است .در حقیقت در حقوق محیط زیست از یک سری نوآوری بدیع سود جسته وبه همین سبب خود را عندالزوم با تکنیک های جدید تطبیق می دهد وقوانین ومقررات نظارتی در زمینه حفظ محیط زیست ومنابع طبیعی به شکل دستورهای تکنیکی ودر قالب یک سری استاندارد های خاص بیان می گردد.با توجه به مفهوم رایج ومتداول محیط زیست که بیان کننده کلیه فعالیتها ورابطه متقابل بین انواع موجودات زنده از جمله انسان با محیط پیرامونشان می باشد این نتیجه حاصل می گردد که حقوق محیط زیست علاوه بر تحت پوشش قرار دادن تمام رشته های مختلف حقوق کلاسیک شامل حقوق خصوصی .حقوق عمومی .حقوق بین الملل وآن قسمت از حقوق را که سعی دارد مفهوم محیط زیست را در تمامی قسمتهای حقوقی وارد کند را نیز در بر می گیرد .به همین دلیل حقوق کیفری محیط زیست جزئی یا کلی شامل بخشهای متعدد از مقرراتی می شود که یا با با ملاکهاومحک های تاسیس ویا بامحکهای مادی وتعریف محیط زیست تاکید دارند.بی تردید اهمیت وجایگاه حقوق محیط زیست به بهترین شکل آن در اصل پنجاهم قانون اساسی متبلور شده وپیام آور این مهم می باشد که مسایل زیست محیطی یک امر کاملا فرابخشی بوده ومی بایست کلیه آحاد جامعه علی الخصوص سازمان ها ودستگاها هر یک به فرا خور توان وکارائی تشکیلات خود در حفظ ونگهداری از محیط زیست بعنوان یک وظیفه عمومی از هر فعالیتی که باآلودگی ویا تخریب غیر قابل جبران محیط زیست همراه باشد.
حفظ محيط زيست و توجه به مسائل زيست محيطى به خصوص در دوران جنگ يكى از موضوعهاى مهم جهانى و دغدغه برانگيز بشر معاصر و مدافعان حقوق بشر است؛ زيرا بهره بردارى از طبيعت، حفظ كرامت انسانى و تحقق امنيت و عدالت، توسعه و رشد نسلهاى آينده رابطه بسيار نزديك با حفظ محيط زيست و مسائل زيست محيطى دارد، و هر گونه آسيب و تخريب طبيعت بر زندگى سالم انسانى اثر گذار است. چنان كه امروز همه شاهدند كه افت شديد مسائل زيست محيطى ابعاد گوناگون زندگى بشر را به خطر انداخته است. اين خطر زمانى شدت بيشترى يافت كه دو جنگ ويرانگر جهانى در زندگى بشر معاصر رخ داد و استفاده از انواع سلاحهاى مدرن با قدرت تخريبى بسيار بالا با شيوهها و تاكتيكهاى غير بشرى، حيات طبيعى انسانها را به مخاطره افكند.امروزه همه اذعان دارند كه آثار سوء جنگها بر طبيعت و محيط زيست از هر عامل ديگر خطرناكتر است؛ زيرا در جنگها حس ضربه زدن و پيروزى يك طرف منازعه بر طرف ديگر و تمايل شديد به انتقام جويى با استفاده از سلاحهاى ويرانگر، به تدريج به وجود مىآيد و با دادن تلفات و ضايعات، اين حس روز به روز شدت بيشترى مىيابد تا جايى كه دو طرف منازعه هر گونه پايبندى به اصول انسانى و بشرى را فراموش مىكنند، و بى رحمانهتر از حيوانات درنده به جان يكديگر حمله مىبرند؛ حتى زندگى و حيات طرفهاى به دور از منازعه را به خطر مىاندازند و موجب زيان عظيم بر محيط زيست مىشوند؛ تا جايى كه خسارت جنگها بر زندگى انسان و محيط زيست، بشر را به تدريج وادار كرد تدبيرى بسنجد و راهكارى بجويد، تا شايد بتواند جنگها را تا حدودى مهار كند و استفاده از سلاحهاى كشتار جمعى و تاكتيكهاى غير انسانى را محدود كرده و طرفهاى درگير را ملزم به مراعات حال زنان، كودكان، سالخوردگان، اسيران، مجروحان و غير نظاميان كند و مانع تخريب محيط زيست بشود. از اين رو، بحث حمايت از محيط زيست در جنگها جزو مسائل و موضوعهاى حقوق بين الملل و حقوق بشر قرار گرفت، و در اين زمينه فعاليتها و همكاريهاى بين المللى به وجود مىآمد.بررسی سابقه قانون گذاری در خصوص مسائل زیست محیطی در کشورها حاکی از آن می باشد که اولین قوانین ومقررات مرتبط مانند مواد 179و189 قانون مدنی مصوب 18/2/1307)قانون شکار (مصوب 4/12/1335)وقانون شکار وصید (مصوب 16/3/1346)صرفا در ارتباط با محیط زیست طبیعی بوده واولین قانون جامع که بطور نسبی در خصوص کلیه ابعاد محیط زیست که تغییرات ساختار تشکیلات سازمان حفاظت محیط زیست را نیز در پی داشت به تصویب رسید قانون حفاظت وبهسازی محیط زیست در مورخ 28/3/1353 می باشد خودداری نمایند.در قانون برنامه اول توسعه .جهت جلوگیری از آلودگی محیط زیست وجبران خسارت وارده راهکارخاصی در قالب تبصره 13 این قانون لحاظ گردیده .بطوریکه یک در هزار در آمد حاصل از فروش تولیدات کارخانجات وگارگاههای کشور به امر اختصاص یافته و با توجه به اهمیت موضوع با پایان مدت اعتبار قانون اول توسعه .موضوع در بند (د)ماده 45 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت ومعرف آن در موارد معین تکرار گردید.
















