فرودگاه

روش گردآوری اطلاعات: - روش های گردآوری اطلاعات مبتنی بر روش اسنادی (متنی، آماری، تصویری و ...) - روش های میدانی (مصاحبه با افراد متخصص ذیربط موضوع، و ...) - روش داوری اطلاعات گردآوری شده. 10-خلاصه تحقیق ما در این پایان نامه سعی نموده ایم تا بررسی کامل و جامعی از موضوع مورد نظر و مفاهیم مشابه آن داشته باشیم. برای این منظور در فصل اول به بیان کلیات و در فصل دوم مفاهیم و تاریخچه بحث مورد بررسی قرار گرفته است.فصل سوم نیز به بررسی کامل بحث و بدنه اصلی آن پرداخته ایم. فصل دوم: (شناخت) مبانی نظریشواهدو مدارکی که از دوران پیش از اسلام بر جای مانده است جز به کلیات و قرائنی کم و بیش پراکنده راه نمی دهند. از دو قرن ویران سازی ، آتش سوزی و براندازی اندیشه که از طرف بیگانگان ، در شهرهای ایران صورت گرفته ، سبب شده که تنها چارچوب هایی بی نقش از گذشته باز مانند . در واقع ، چگونگی های دقیق ساختمانی و شکلی و چگونگی کاربردی بازار در شهر های کهن کشورمان را نمی توانیم بشناسیم و امروز ، بیشتر براساس قرائنی که رابطه های دقیقشان را با جامعیت آنها نمی دانیم ، با تاریخچه شکل گیری بازار مواجهیم . از یک سو مفاهیمی موجود دارند که بر گسترده بودن فضای اجتماعی و فرهنگی بازارها حکایت دارند و نمی توانسته از فضای همگانی باز و آزاده ای بهره مند بوده باشد . "از قرن های سوم – چهارم هجری به این سو ، که در واقع نظام اقتصادی و اقتصادی – اجتماعی شهرهای ایران بحران های بسیار پذیرفته و تحول نیز یافته اند و گاه تخریب هایی سخت را نیز متحمل شده اند ، بازارها به گونه ای مستمر در دل شهرهای ایران رشد کرده اند و نقش تعیین کننده ای نیز در شکل دادن به شالوده کالبدی آنها را دارا شده اند . در طول این هزاره ، شکل های گوناگون و رو به تکامل در ترکیب کاربردها ، در فن برپا داشتن ساختمان ها در جایگزین کردن واحدهای معماری شهری ویژه ( از گرمابه های عمومی تا کتابخانه ها ) و در آراستن فضای درونی به ویژه در شهرهای ایران دیده شده اند که ، دست کم در ارزیابی های اجمالی ، مؤید این نکته اند که بازار ، در سرزمینی که زاده شده – در ایران – بیش از سایر جاها رشد کرده و به تکامل کالبدی و کاربری رسیده است . سرزمین های دیگری که شهرهایشان به بازار مجهزند ، به تناسب فرهنگ معماری و شهرسازی و تاثیر پذیری از شرایط اقلیمی ، جغرافیایی و در رابطه دسترسی مواد اولیه یا مصالح و فنون توانسته اند به تجهیز ستون فقرات شهر خود بپردازند و به آن توان اقتصادی و توان اجتماعی و توان فرهنگی بخشند . نگاهی به بازار مراکش ، بازار تونس ، بازار استانبول ، بازار دمشق ، بازار اورشلیم و جز اینها روشن می دارد که تنوع وسیع ( در شکل ها و در مفهوم ها و در رابطه ها ) در این تجربه بزرگ جهان معماری و شهرسازی نهفته است . حرکت کند و منضبط به چگونگی ارگانیک ، حرکت بازار را می توان در دو جهت اصلی باز شناخت . یکی ، جهتی که از پیکره اصلی ، از تداوم معبر سرپوشیده اصلی یا از تنه اصلی بازار بر می آید و دیگری جهتی است که می تواند به معنای جهتی مخالف با اولی تعبیر شود ، حتی اگر نه همیشه شکلی عمود بر آن دارد . آنگاه که در قطعه هایی که از معبر اصلی بازار ، تراکم فعالیت های خاص به حد اشباع می رسد ، فضای پشت دکان ها ، به یاری بازار می آیند . فضای پشت دکان های بازار در موقعیت هایی مقارن با ترقی شهر و در پی تحصیل اطمینان هایی که چگونگی دریافتشان خود از مهارت ها و از هنرهای بازاریان به شمار می آید ، به تناسب نیازها ، واحدهای معماری – شهری دیگری می دهد که ، علاوه بر پاسخگویی به امر خرید و فروش و ذخیره سازی کالا و مواد اولیه ، به تولید و به خدمات عمومی مختص بازاریان نیز اختصاص می یابد . بازار ، از دیگر سو ، نمی تواند به حرکت و رشد خود ، به ویژه در طول ادامه ندهد زیرا شهر ظرفی که آن را در بر گرفته است ، هرگز وضعی مقارن با سکون نمی پذیرد ."(مصطفی فرزام، 1386،انتشارات دانشگاه تهران) 1-2 مفهوم مراكز خريد بازار(مراكز خريد ) درلغت،جای دادو ستد یا به عبارتی محل تماس عرضه‌کنندگان و تقاضاکنندگان است که در اثر تقابل این دو گروه بهای کالاها تعیین می‌شود. در علم اقتصاد مفهوم بازار بسیار فراتر از مفهوم لغوی آن است. بازار به محل خاصی خلاصه نشده و لزوما دارای محل خاصی نیست برای نمونه تجارت الکترونیکی نیز به عنوان بازار مطرح می‌شود. بازار به شرایطی اطلاق می‌شود که کالاها و خدمات اقتصادی از عرضه کنندگان به تقاضا کنندگان انتقال می‌یابد. در دیدگاه بازاریابی به مجموعه خریداران واقعی و بالقوه یک کالا یا خدمات گفته می‌شود.. " ( سلطان زاده ، 1380 ، ص 21 ) تعريف بازار از زبان پروفسور «هاردي» بدين گونه است: «بازار عبارت است از محل يا مكاني كه در آنجا عرضه و تقاضا، به منظور تعيين قميت واحد، تلاقي كنند. بازار محل جغرافيائي است كه عده‌اي از افراد را كه داد و ستد آن‌ها منجر به ايجاد عرضه و تقاضا و قيمت واحد مي‌شود در خود جمع مي‌نمايد.» 2- 2 تاریخچه مراکز تجاریپیشینه ی گونه های اولیه بازارها در شکل ابتدایی آن به حدود ده هزار سال پیش بر می گردد. یکی از نخستین سکونتگاههایی که اقتصاد آن به کشاورزی و دامداری وابسته بوده در نزدیکی کرمانشاه قرار داشت، که پیشینه ی آن به نه هزار سال پیش می رسد. 190944511366500 1505585397510شکل 1-2- نمونه از فضای بازار در قدیم – ماخذ : http://www.aftab.ir00شکل 1-2- نمونه از فضای بازار در قدیم – ماخذ : http://www.aftab.ir در حدود هزاره ی چهارم ق.م مهرهایی وجود داشته است که از آن برای نشانه گذاری ظرفهای حامل کالا استفاده می کردند.گستردگی مبادلات بازرگانی و روابط اجتماعی در هزاره ی دوم پیش از میلاد ، طبق از قوانین و ضوابط دقیق اجتماعی و قضایایی که برای این امور تدوین شده بود، انجام می گرفت. در دوران اسلامی ، شهرها توسعه یافتند و بر تعداد شهرها افزوده گشت ، بازارها نیز رونق بسیاری یافتند.در ابتدا بازارها به صورت موقتی و چیدن بساط در مکانی معین به وجود آمده ، اما بعد شکل ثابتی به خود گرفت و در بخشی معین از شهر به صورت دکانهایی ساخته شده در یک مجموعه به نام بازار شکل گرفت. از اواخر قرن اول هجری به بعد ، در بسیاری از شهرها ، بازارهایی دائمی با تفکیک مشاغل و کالاها به وجود آمد و هر صنف در راستای جداگانه ای قرار داشت، پیشینه ی این گونه بازارها به پیش از اسلام باز می گردد. در دوره ی صفویه با توسعه ی روابط خارجی ایران ، بازرگانی خارجی گسترش یافت و تولید انواع محصولات رونق پیدا کرد ، شهر نشینی رونق پیدا کرد و بازارهای شهری در شهرهایی چون اصفهان ، تبریز، مشهد و قزوین به شدت گسترش یافتند ، و کاروانسراهایی در کنار هر بازار برپا شد. در دوره ی قاجار ، مبادلات اقتصادی بین ایران و سایر کشورها ، منجر به ورود برخی کالاهای خارجی به بازارهای ایران شد و در برخی زمینه ها به تولید داخلی آسیب رساند . در منابع ایرانی به تعطیلی برخی مراکز تولیدی کشور در پی ورود کالاهای خارجی اشاره شده است. صادرات برخی کالاها نیز دچار بحران شد . این دو تحول مهم اقتصادی در دوره ی قاجار با ساختن معابر و خیابانها ی مستقیم ، به جهت راندن کالسکه و برگزاری مراسم و آیینهای تشریفاتی به وجود آمد. در کنار خیابان ها ، نمادهای جدید شهری، اداری، حکومتی و سپس دکانها و فضاهای تجاری در کنار خیابان ها ساخته شدند. به این ترتیب بازارها به صورت پراکنده یا متمرکز در کنار خیابان ها و در سراسر شهر گسترش یافت ؛ و بازار ها به فضاهای قدیمی و تاریخی بدل شدند . نیاز به تنوع بشر اولیه را ناچار به تبادل کالا و پیدایش شهر و وجود مناسبات اقتصادی و نیاز مردم به داد و ستد کالا ، وجود خریدار و فروشنده را پدیدار نمود و در نتیجه این داد و ستد احتیاج به مکانی جهت نگهداری و معامله کالاهای روز داشتند . دین سبب محل یا مکانی جهت این منظور احداث گردید ، فعالیت اقتصادی انسان اولیه در مرحله شکار و غار نشینی در زیر خلاصه می شود : "تجارت در ابتدا فاقد هر گونه نظمی بود و به دلیل نبودن واسطه ای ، مبادله به صورت پایاپای انجام می گردید . نخستین موادی که مبادله می گردید کالاهای مورد نیاز عموم و پس از استخراج فلزات ، فلزات قیمتی بود که شکل تکامل یافته آن پول است . تجارت در ابتدا به وسیله دست فروشان و دوره گردان صورت می گرفت و با تکامل فعالیت های تولیدی تجارت رونق یافت و بزرگ ترین اختراع مکانیکی دوران قدیم یعنی ارابه به این رونق افزود و ساخت قایق و زورق و جهت یابی به وسیله ستارگان ، راه تجارت و فعالیت های اقتصادی را گشود . در آغاز به علت وضع اقتصادی ضعیف اجتماعات ، تجارت به صورت یک روز در ماه یا هفته ( مانند چهارشنبه بازار ) بود و به مرور با تکامل سیستم های اقتصادی و تولیدی در هر یک از دوره های تاریخ و بهبود وضع اقتصادی نسبت به دوره قبل تجارت شکل مستقر و پایداری یافت . در روستاها و گاه گاه در شهرهای کوچک و بزرگ در یکجا ثابت نمی ماند و محله های خاص و روزهای خاص داشت و به تدریج ، با ارزیابی حجم توسعه مبادله از یک سو و رشد روستاهای اولیه از سوی دیگر – مراکزی برای رفع نیازهای عمومی به وجود آمد و این مراکز در روستاهای اولیه به صورت محل انبار کالا بوده و مبادله کالا نیز در مجاورت این انبارها انجام می گرفت . رفته رفته برخی از روستاهای اولیه به علت برخورداری از موقعیت جغرافیایی که خاص و با جمعیت بیشتر ، به صورت مرکز خدماتی و تجاری روستاهای اطراف درآمدند به نظر می رسد که این مراکز خدماتی ، به صورت میدان هایی ساده در مجاورت راه های اصلی و یا انبارها بوده اند . این میدان ها تا حدی مشابه جمعه بازار هایی است که امروزه در برخی از روستاها تشکیل می شود . با توجه به نقشه شهرهای قدیمی متوجه می شویم که بازار معمولا در نقاطی که در ارتباط شدید با تولید کنندگان و مصرف کنندگان بوده است . بازار معمولا نزدیک قصر حکام در ارتباط با محیط خارج به وجود می آید و بعد از طبقات عادی پیرامون این مرکز قدرت سیاسی و اقتصادی کشیده شده و شهرها به وجود آمدند . بازار معمولا هسته اولیه بعضی از شهرها را تشکیل می دهد و مسکن در اطراف آن به وجود می آید." (سلطانزاده ، 1380 ، ص 61 ) 1-2-2 تاریخچه مراکز تجاری در ایرانبرخلاف شهرهای عربی – اسلامی که در بسیاری از موارد ، بازار از طریق تبدیل کوی های مسکونی به کوی های تجاری فقط متشکل از رد ردیف دکان در امتداد دو سوی یک راسته یا معبر بود . در اکثر بازارهای ایران نظامی منسجم بر اساس تنوع صنف حکمفرما بود و هر صنف در محل ویژه ای موسوم به راسته فعالیت می کرد . راسته که دالان سرپوشیده ای متشکل از قیصریه ها ، سراها و تیمچه های متعدد بود ، استخوان بندی بازار را تشکیل می داد . در دو سوی هر راسته تعدادی دکان و حجره ساخته می شد که به صورت پیوسته به هم در کنار یکدیگر قرار داشتند . برخی از دکان ها مانند قالب فروشی ها ، پاره فروشی ها و دکان های فروش لوازم زینتی و لوکس تنها مخصوص عرضه و فروش کالا بودند . یعنی کالا در همانجا شکل نهایی به خود می گرفت یا ساخته می شد و سپس عرضه می گردید مانند دکان های مسگری ، آهنگری ، خراطی و بسیاری کفاشی ها . دکان ها متناسب با کالایی که در شکل و ابعاد خاصی داشت مثلا دکان نانوایی یا قند ریزی علاوه بر پامچال ( فروشگاه مجاور بازار ) انبارها و کارگاه هایی ضمیمه آن بوده و اغلب دکان هایی که به سوداگران خرده فروش چون ریسمان فروش و داروگر اختصاص داشت دو طبقه بوده و از بالا خان ها آن را برای جور کردن کالا یا ساختن دارو و تنظیم حساب و دفتر استفاده می شد." ( قبادیان ، 1384 ، ص 138 ) 2-2-2 تاریخچه مراکز تجاری دنیااز حدود نیم قرن پیش طرح های فروشگاه ها سروسامانی به خود گرفت و این در اثر کساد اقتصادی که در اروپا بعد از جنگ جهانی اول و در آمریکا بعد از سال های 19 و 20 ایجاد شد ، به وجود آمده بود مغازه داران در هر نقطه مجبور بودند برای بهترین معماری معاصر فراهم آمده بود . نسلی جدید از معماران ابتدا در اروپا در اروپا و سپس در آمریکا کار را آغاز نمودند ، آنها با تجار مذاکره کردند و آنها از طرز تجارت و چگونگی نمایش کالا و اداره مغازه ها مطلع شدند و با مشتریان صحبت کردند و عادات خرید آنها را مورد مطالعه قرار دادند و متوجه شدند که آنها چه خدماتی را انتظار دارند و چه چیزی آنها را ویترین جلب و از ویترین به مغازه و سپس به مرکز فروش می کشاند . ( آنها همچنین با معماران قفسه سازی و تولیدکنندگان صحبت کردند و برای تعیین استاندارد های نوین مواد ساختمانی و وسایل همکاری کردند . ) معماران و طراحان مغازه با باز کردن جلوی مغازه و یکی ساختن داخل و خارج ، تئوری قدیم را که داخل مغازه را جداگانه می دانست ، رد کردند . "حالا همه متوجه این نکته شده بودند که جلوی در ورود ، مرکز فروش و تمام قسمت های یک فروشگاه باید با هم هماهنگی داشته باشند . معماران مغازه در سال های 1940 – 1930 طرح مغازه های کوچک را نزدیک به کمال رساندند ، کار آنها بر اساس تحقیق جدی ، شعور و فهم عمومی و حقیقت خیال انگیز بود ، آنها هر قسمت از مغازه را از نظر اقتصادی ، استفاده ، مناسب بودن و قابلیت تغییر و تبدیل طرح کردند به طور خلاصه آنها طرح مغازه ها را مانند جواب های منطقی به خواسته های تجارت جدی ارائه دادند . کساد اقتصادی که به تکامل و ترقی مغازه ها کمک نموده بوده ، موقعیت را کم و بیش به مغازه های کوچک محدود نمود در این دوره کساد ، موقعیت خوبی برای ساختمان های جدید مغازه های رشته ای و فروشگاه ها برای مراکز خرید شهری یا حومه ای نبود ، بلکه یک موقعیت خوبی برای حل مسائل مربوط به رفت و آمد اتومبیل ، پارکینگ ، ترافیک زیاد نواحی خرید و بالاتر از همه تنظیم کردن گروه مغازه ها بود. " ( بردبار ، 1375 ، ص 47 – 45) 3-2-2 بررسی فضاهای تجاری گذشته در جهان

• 

----------- نکته مهم : هنگام انتقال متون از فایل ورد به داخل سایت بعضی از فرمول ها و اشکال درج نمی شود یا به هم ریخته می شود یا به صورت کد نمایش داده می شود ولی در سایت می توانید فایل اصلی را با فرمت ورد به صورت کاملا خوانا خریداری کنید: سایت مرجع پایان نامه ها (خرید و دانلود با امکان دانلود رایگان نمونه ها) : elmyar.net **************** "بعد از جنگ دوم جهانی دوم ، هسته مرکزی شهر ، فروشگاه های استانی ، خرده فروشی های کوچک ، رستوران ها ، ساختمان های عمومی و خدمات شغلی را شامل شد . مردم با طی مسافت طولانی در مرکز شهر گرد می آمدند و به خرید می پرداختند ، هنگامی که استفاده از اتومبیل همه گیر شد خصوصیات خرده فروشی ها تغییرات سریع خود را آغاز کرد . ابتدا با هدف توسعه فروشگاه های تجاری و بزرگراه هایی ایجاد شدند که برای تسهیل خرید استفاده کنندگان از اتومبیل در محلی اتفاقی شکل می گرفتند . پس از آن مرکز خرید پدید آمد . این پدیده جدید مجموعه های فروشگاه ها را تشکیل می داد که اغلب محلی برای خرید مواد غذایی را در خود داشت . حقیقتا بازاریابی و افزایش دارائی واقعی خرده فروشی ها به دنبال هم توسعه یافت . وقتی یکی از موارد ذکر شده تغییر می کرد ، دیگری نیز دچار تغییر می شد . به عنوان مثال ، وقتی خرده فروشها به خارج از هسته مرکزی شهر انتقال یافتند این مسافت ایجاد شده حقیقتا مناسب و پرثمرتر و ارزانتر شد . مردم تحرک بیشتری داشتند . فروشگاه ها رشد کردند . یک قصابی کوچک مساحت یک سوپرمارکت 950 متر مربعی را داشت و یک سوپرمارکت 950 متر مربعی در طی رشد خود به مساحت 2350 متر مربع دست یافت . این نمونه 2350 متر مربعی در طی مدت 20 سال از 1955 تا 1975 اندازه ای استاندارد برای خرده فروشی پدید می آورد و تولد مراکز همسایگی را یادآوری می کند که در نزدیکی جمعیت حومه نشین ایجاد می شد . همان طور که محلات با رشد مواجه می شد این مراکز همسایگی نیز توسط مرکز محلات به هم می پیوست . این موضوع نه تنها از نظر اندازه مراکز بلکه به واسطه محدودیت سرویس دهی آنها خود نمایی می کند . اصولا دست یابی به این نوع مراکز خرید به این معناست که فروش به آسانی کیفیت و فروش مواد غذایی صورت می گیرد . اولین مرکز همسایگی در حدود 24000 تا 32000 متر مربع وسعت داشت . پس از آن مراکز خرید ناحیه ای بزرگ قرار می گیرند . در ابتدا ، همانگونه که مراکز خرید محله ای همسایگی رشد می کرد سایر المان های خرده فروشی موجود در مراکز شهرها را به کنار خود انتقال دادند . در این مراکز یک ، دو یا سه هسته اولیه می توانست وجود داشته باشد . معمولا فضاهای کوچک نسبت به هسته های اولیه اجاره بهای بیشتری را به خود اختصاص می دادند . در این میان فروشگاه هایی هم بودند که از نظر مساحت مابین مغازه های کوچک و هسته های مرکزی واقع می شدند و اجاره آنها نیز در حد میانی این دو قرار داشت ( مساحتی حدود 500 تا 1000 متر مربع داشتند . )سود واقعی معمولا از مغازه های کوچک تامین می شد . این تغیییرات همچنان در خرده فروشی ها ادامه داشت و رفته رفته فروشگاه های کوچک ناپدید می شدند . با گذشت زمان به خصوص فروشگاه هایی که تا مساحت 200 تا 500 متر مربع رشد می یافتند به مساحت 1000 تا 2000 متر مربع مساحت دارند . این رشد و تغییرات متعاقب آن ، بسیاری از فروشگاه های کوچک را به نابودی کشاند . حتی به واسطه طبقه بندی داخلی این فروشگاه های لوازم ورزشی ، به خصوص خرده فروشی ها به دو قسمت 500 متر مربع و یا بیشتر تقسیم می شد که بخش های خاصی برای فروش دوچرخه و لوازم گلف اختصاص می یافت . بعضی از فروشگاه های منفرد و کوچک مانند لوازم ماهیگیری یا کوهنوردی هنوز هم وجود داشت اما رقابت حتی در این فروشگاه های خاص نیز روز به روز سخت تر و سخت تر می شد . همانگونه که تغییرات ماهیت استیجاری این مراکز تداوم می یافت ، مراکز نیز دچار تغییر می شدند . بعضی از فروشگاه هایی که تقسیم بندی داخلی خود را برای ارائه کالاهای خاص آغاز کرده بودند ، از حالت فروشگاه های ایالتی خارج می شدند و رفته رفته از مراکز شهرها به کنار بزرگراه ها انتقال می یافتند . پس در اواسط دهه 1960 ، ایده اجاره دادن این فضاهای تقسیم بندی شده به میان آمد یعنی آنچه میان ما آن را روش استیجاری پیشرفته می نامیم و درمرکز تجاری پیشرفته دنبال می شود." ( فلامکی ، 1371 ، ص 117 ) 3-2 بازار درشهر های ایران"فضایی که در آن کالاهایی برای فروش یا تولید و فروش عرضه می شودو محل تجمع و اغلب اگر در مسیری ارتباطی نیز باشد بازار خوانده می شود.از نظر کالبدی و فضایی بازار به دو شکل متداول بود: نخست به شکل کوی و راسته ای که در دو سوی آن دکان هایی ساخته می شود و سپس میدان گاهها و فضاهای باز وسیع در داخل شهر یا آبادی که به صورت محل تجمع و خرید و فروش مورد استفاده قرار می گرفته. 173799512065000 1328420215900 شکل 2- 2 نمونه از فضای بازار .ماخذ : http://www.aftab.ir 00 شکل 2- 2 نمونه از فضای بازار .ماخذ : http://www.aftab.ir بازار نه تنها به عنوان فضایی کالبدی و ساخته شده برای بازرگانی، بلکه به عنوان فضایی که داد و ستد کالا و تجمع در آن صورت پذیرد، فضایی که گاه در محیطی باز و گاه در کوی و راسته ای در نزدیک تعدادی گذرگاه و دکان شکل می گیرد، دارای سابقه ای چند هزار ساله است." (ترابی ، 1385 ، ص 32 ) 4-2 بررسی ابعاد مختلف بازار بازار ها را می توان از ابعاد زیر مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار داد. **از دیدگاه اجتماعی **از دیدگاه اقتصادی **از دیدگاه معماری 1-4-2 بررسی بازارهای سنتی ازدیدگاه اجتماعی واقتصادی برای اینکه نکات اساسی بازار را شناخته و به طور اختصار بررسی نمائیم بهتر است به تقسیم بندی وظایف آن بپردازیم ، بدین ترتیب که بازار در داخل خود دکان هایی دارد که اجناس را به مشتریان به طرز خاصی عرضه می کند که البته این وظیفه ظاهری بازار بوده است و تقریبا معنی تحت اللفظی لغوی آن است ، ولی وظیفه اصلی آن ملاک زندگی اجتماعی و یا رابطه زندگی شهری است که مهمتر از معنی قبلی آن است که در قسمت شهرسازی به صورت کانون ارتباطات شهری از آن نام برد . بازار در وهله اول تشکیل شده است از کانال هایی به طول های مختلف که شامل مغازه های زیادی بوده که در هر کانال ، یک نوع کالا عرضه می کند و به همین جهت هر قسمت آن به نام خاصی نامیده می شود مثل بازار کفش ها ، مسگرها ، زرگرها و ... که هر کدام از این اجناس در کانال هایی با طول های مختلف عرضه می شود . در محل برخورد این کانال ها با یکدیگر معمولا مساجد و یا تکایا و آب انبارها قرار داشته و در ضمن کوچه هایی نیز در این نقاط از بازار جدا شده و به خانه های مسکونی منتهی می گردد . البته این کوچه ها غفلتا از کانال های سرپوشیده بریده و جدانشده بلکه معمولا با چند طاق قوسی که در زیر آن تعدادی مغازه برای تامین احتیاجات محله می باشد صورت گرفته که در این مجموعه کوچک به نام گذر مشهور است . شخصی که برای خریداری مایحتاج خود به بازار قدم می گذارد با تعدادی مغازه مواجه می شود که همگی کالای خود را به بهترین وجهی در معرض دید و انتخاب او قرار داده اند و معمولا مانعی برای دیدن کالاها وجود ندارد و شخص به راحتی و فراغ خاطر و بدون استمداد از صاحب مغازه می تواند جنس مورد نظر را به دقت دیده و یا با سایر اجناس مشابه مقایسه نماید و این راحتی دید و داشتن انتخاب باید یکی از مهمترین و باارزش ترین مسائل در دنیای امروز است که در مراکز خرید و فروش خارج همواره برای تبلیغ به این نکته اشاره می کنند که در مغازه و یا فروشگاه مورد نظر انتخاب بیشتر و راحت تری خواهید داشت. مسئله دیگر قیمت جنس و در حقیقت ارزانی جنس است که چون در بازار جنس به صورت کلی تهیه می شود به نازل ترین قیمت به فروش می رسد و در ضمن کانال های بازار که پوشش اصلی یکی است و دکان ها درب و پنجره ای ندارند ، دکاندار بغلی به راحتی می تواند از آنچه که بین خریدار و فروشنده در جوار او اتفاق می افتد باخبر می شود و در این صورت فروشنده مجبور است جنس خود را به نازلترین قیمت که کمتر از آن برای هیچکدام از تهیه کنندگان امکان نداشته باشد و یا صرفه نکند در اختیار مشتری بگذارد بنابراین خود شکل و محیط بازار کمک می کند همیشه بین دکانداران رقابت برقرار بوده و جنس به ارزانترین قیمت به فروش برسد . یکی از موضوعات جالب توجه در بازار ، فاصله تقریبا حساب شده ای است که بین دو ردیف دکاکین دو طرف وجود دارد . این فاصله به نحوی است که برای رفت و آمد و خرید و فروش خریداران و فروشندگان کفایت می کند و ضمنا ایجاد تفاهم و نزدیکی به خصوصی بین دو ردیف مغازه ها می نماید . دقیقا معلوم نیست که قرار دادن دو ردیف مغازه با این فاصله از چه سابقه ای پیشی گرفته است ، شاید سازندگان بازار به علت سرما و گرما و ایجاد کوران در تابستان به این نتیجه شکلی رسیده اند نکته مثبت دیگر در مورد این فاصله کم بین دو ردیف مغازه ها در بازار اینست که خریداران در موقع عبور می توانند اجناس مغازه ها را در دو طرف در یکبار عبور ببینند و احتیاجی به برگشت مجدد و دیدن مغازه های دیگر ندارند این مزیت ابدا در خیابان ها دیده نمی شود ، چون بسیار اتفاق می افتد که خریدار برای یافتن یک جنس خوب چندین بار مجبور به گذشتن از عرض خیابان برای رسیدن به مغازه های سمت دیگر بوده و با در نظر گرفتن ترافیک ناصحیح در خیابان ، اشکال عبور و در نتیجه وقفه ای در کار خرید و فروش ایجاد می گردد " انتخاب بعد ارتفاع معمولا در رابطه با اشل بازار از نقطه نظر طول و عرض و در رابطه با میزان گنجایش آن انتخاب شده است که این میزان ارتفاع به خاطر دید بهتر و فونکسیون بهتر در بازار انتخاب شده است . حجم ها و دیدها کاملا اتود شده به نظر می رسد که در تمام موارد ، فونکسیون عامل مهم طرح در بازار می باشد و بدین سبب متوجه می شویم که بازارهای سرپوشیده نسبت به زمان خود و حرکت و سرعت در آن زمان کاملا سنجیده طرح شده اند . آن را برای حرکت پیاده طرح شده است و اجازه عبور ترافیک سنگین امروزی را نمی دهد . از این جهت رفرم اقتصادی و اجتماعی باعث دگرگونی وضع بازار شده است . سرمایه های عظیمی که قبلا در بازار برای تولید محصولات مشخصی به کار گرفته می شدند ، به تدریج تا حدودی از بازار بیرون کشیده شده ، در بانک ها یا کارخانجات به کار افتادند . 2-4-2 بررسی بازار های جدید از دیدگاه اجتماعی و اقتصادیمراکز خرید یا مرکز تجاری به بنا یا مجموعه ای از ابنیه اطلاق می گردد که مشتمل بر واحدهای متعدد خرده فروشی همراه با گذرگاه ها و راهروهایی می باشد که علاوه بر مرتبط ساختن واحدها و فضاهای تجاری، حرکت و همچنین بازدید مشتریان را در محیط تسهیل می بخشد. مراکز خرید امروزی در چندین طبقه و به صورت مجموعه های چند عملکردی تجاری، تفریحی احداث می شوند، که علاوه بر ارایه محصولات متنوع در جهت برآورد احتیاجات کاربران خود، به ارایه تسهیلات رفاهی نظیر کافی شاپ، تریا، فضاهای بازی و سرگرمی کودکان و در نهایت فضاهای تجمع و گپ برای مخاطبان و اجتماع عمومی می  پردازد. به عبارت دیگر مراکز خرید دنیای مدرن همان شریان حیاتی یک شهر می باشد که علاوه بر فعالیت های اقتصادی، حرکت های اجتماعی و فرهنگی را در سیطره خود قرار داده اند. ." ( احمدی ، 1380 ، ص 27 – 24 ) 5-2 مشخصه یک مرکز خرید1- دارای ورودی و خروجی های متعدد 2- دارای پارکینگ اختصاصی 3- مجهز به سیستم های ایمنی، گرمایش و سرمایش و . ..4- بهره گیری از علایم و نشانه ها جهت معرفی بهتر فضا و جلوگیری از ابهام فضایی و عدم خوانایی محیط 5- برخورداری از طراحی داخلی و معماری مناسب 6- ایجاد فضایی متنوع و جذاب و در عین حال محیطی پاسخده." ( ماخذ : نگارنده ) 1-5-2 عناصر اصلی مراکز خرید چند منظوره :1- واحدهای خرد تجاری 2- فضاهای ارتباطی و عبوری 3- مکان تجمع و خدماتی نظیر فضای نشستن، بازی و سرگرمی کودکان، کافی شاپ و تریا، فضاهای انتظار و ... که عاملی مهم در جذب کاربران با اهداف گوناگون و در نتیجه رونق هرچه بیشتر چنین مراکزی خواهد بود و مراکز خرید به مکانی برای تفریح و گذران اوقات خانواده بدل شده است.با توجه به مطالبی که در بالا بدان اشاره شد مراکز خرید و فضاهای تجاری دوران مدرن را می توان موج دوم محیط های تجاری عنوان کرد که ماحصل انقلاب صنعتی و ظهور معماری مدن به شمار می رود که ریشه در مراکز و بازارهای سنتی دارد. ." ( شفیعی، 1370 ، ص 91 ) 6-2 مراکز خرید و زندگی روزمره "مراکز خرید را نمی توان قلمرویی منفک از زندگی فرض کرد ، بلکه این مراکز همانند همه مکان ها و فضاهای موجود در زندگی هر یک به تنهایی می توانند کلیت جامعه را بازنمایی کنند . فضاها و مکان ها در هم متداخل و کثیرالاضلاع اند . تولید این فضاهای متکثر به معنای وجود خلاقیت های نهفته در متن زندگی است . این اماکن مراکز قدرتی است که چنان که فیسک گفته است ، استراتژی اقویا در آن فعالانه عمل می کند ولی این مسئله مانع آن نمی شود که ضعفا نتواند اراده خود را متجلی سازند . امروزه این تلقی بسیار ساده انگارانه است که مراکز خرید را به مکان های جادوگری یا معابد دینی تشبیه کنیم . مصرف کنندگان موجوداتی منفعل و پذیرا نیستند . خریداران قدرت تمییز و تفکیک دارند ، همه کالاهای عرضه شده را نمی خرند و اساسا ، ممکن است برای امری غیر از خرید کالا به این مراکز بیابند . بنابراین چنان نظریه هایی نمی توانند تبیین کننده حضور افراد در چنین مراکزی باشند . در مراکز خرید کردارهای فرهنگی متفاوتی رخ می دهد ، از این رو پاساژها عرصه ای برای تولیدات فرهنگی اند . به معنای دیگر ، مراکز تجاری صرفا عرصه تبادل اقتصادی نیستند بلکه عرصه تعامل اجتماعی نیز هستند ، فضاهایی برای ارتباط و معناسازی ، برای هویت و تشخیص بخشی . پیچیدگی های سیال و لغزنده استتراتژی و تاکتیک می توانند به ما در فهم این چگونه کردار زندگی روزمره می تواند بدون ترک نظم اجتماعی مسلط از دست آن رها شود کمک کند . بسیاری از کردارهای زندگی روزمره ( مانند صحبت کردن ، قدم زدن ، خرید کردن و آشپزی ) تاکتیک هایی به این معنا هستند و در واقع شیوه عمل اند ؛ شیوه هایی که نتیجه آن غلبه بر اقویا است . تاکتیک به جای تضاد مستقیم از طریق کنار آمدن عمل می کند. نکته دوم که باید بر آن تاکید کنیم به رابطه میان مصرف ، پرسه زنی و مراکز خرید مربوط می شود . عمل مصرف در مراکز خرید عملی انفعالی در نظر گرفته نمی شود . این برداشت وقتی مهم تلقی می شود که مفهوم مصرف را با مفهوم نظری دیگری همچون پرسه زنی گره بزنیم . پرسه زن در ادبیات قرن 19 جایگاه ویژه ای داشته است و عمدتا به گشت و گذارهای بی هدف و بدون قصد کسب درآمد اشاره دارد . با ظهور مراکز خرید و با اهمیت شدن نقش زنان در فضاهای خرید برخی از افول پرسه زن سخن گفته اند و به دلیل دلبستگی زنان به کالاها ، زنان را ناتوان از پرسه زنی پنداشته اند . پرسه زنان بازنشته و جوانان اساسا نسبت به کالاها بی توجه هستند . بنابراین پرسه زنی را به مثابه شکلی از مصرف در نظر می گیریم . پرسه زنی ، در عین حال نوعی ساختن است ، ساختن فضا ، قلمرو و عرصه جدید برای زندگی روزمره ؛ ساختنی که نشانه خلاقیت های ممکن زندگی روزمره است . پرسه از یک سو مصرف مراکز خرید است و از سوی دیگر تولید فضاهاست . یعنی تولیداتی که از دل مصرف و از بطن کردار زندگی روزمره می جوشد . مصرف مراکز خرید همانند خواندن ، متنی بر لذت های شخصی و خوانش های فردی است . مصرف یا استفاده در این جا به معنای نحوه سکنی گزیدن و جای گیری گروه ها و افراد در مکان هاست . مسئله ای که باید بدان پاسخ داد این است که افراد چگونه در موقعیت هایی که به دیگران تعلق دارد و تحمیل شده است عمل می کنند . خرید چنین کالاهایی را ندارند . پیوند اغنیا و فقرا در مراکز خرید و حضور طبقات مختلف موجب می شود تا نظام معنایی ای که توسط الگوهای سرمایه داری تولید می شود متزلزل گردد . در برخی از مراکز خرید گروه های مختلف از هم قابل تمایز و تشخیص نیستند . باید گفت دیگر معنای کالاها و مکان هایی چون مراکز خرید در خود آن ها نهفته نیست و به واسطه شرایط تولید و توزیع تعیین نمی شود بلکه به واسطه شیوه مصرف آن مشخص می شود . این معنا آفرینی در مراکز خرید موجب به هم ریختگی نظام تمایزات در ایران شده است . " ( کاظمی- اباذری ،1386،ص 6 ) 7-2 انواع فضاهای تجاریدر راستای تغییراتی که در نظام شهر نشینی و ساختار اقتصادی کشور بوجود امدو تاثیراتی که در جنبه های مختلف بر بازار و روابط و قوانین حاکم بر ان در شهر های ما گذاشت امروز با مجموعه ای از فضا های تجاری روبرو هستیم که هر یک به نوعی در تامین نیازمندی های ساکنان نقش دارد. 1-7-2انواع فضاهای تجاری بر اساس اقلیم "ساخت بازار سنتی از عوامل سنتی متاثر شده ، مصالح بومی و سیستم ساختمانی ، بازار را تحت نفوذ خود قرار می دهد . جرزهای بار بر خشتی ، آجری و سنگی و پوشش های گنبدی از خشت و آجر در مناطق گرم و خشک و پوشش های شیب دار از سفال و چوب در مناطق شمالی استخوان بندی بازار را تشکیل می دهند. مقتضیات اقلیمی و جغرافیایی از دو طریق مستقیم و غیر مستقیم در شکل بازارها تاثیر گذاشته اند . تاثیر مستقیم آنها بیشتر در فرم کالبدی و جرئیات معماری بازارها تجلی کرده است و بازارهای فلات مرکزی ، بازارهای کویری و حاشیه کویر ، بازارهای نقاط سرد و کوهستانی ، بازارهای نقاط گرم و مرطوب و بازارهای نقاط معتدل و بارانی را به وجود آورده است ." ( قبادیان ، 1384 ، ص 134 ) 2-7-2 بازارهای مناطق گرم و خشک به دلیل آب و هوای گرم و خشکی که این مناطق دارا هستند در طراحی بازارهایشان با به جریان انداختن طبیعی هوا و خشک کردن داخل بازارها به وسیله آن استفاده شده است . از این نوع بازارها می توان بازارهای کرمان ، یزد ، اصفهان ، کاشان ، قم و شهر هایی که دارای آب و هوای خشک و گرم هستند را نام برد که دارای استخوان بندی آجر وبا پوشش های گنبدی شکل می باشند . "( سلطان زاده ، 1379 ، ص 61) 3282955080000 13049258445500 3145155101600شکل 3-2 نمونه ای از بازار در مناطق گرم و خشک – ماخذ : حمزه نژاد ،1385 ، ص 121 00شکل 3-2 نمونه ای از بازار در مناطق گرم و خشک – ماخذ : حمزه نژاد ،1385 ، ص 121 100965101600شکل 4-2 نمونه ای از بازار در مناطق گرم و خشک – ماخذ : سلطان زاده ، 1379 ، ص 61 00شکل 4-2 نمونه ای از بازار در مناطق گرم و خشک – ماخذ : سلطان زاده ، 1379 ، ص 61 2-1-7-2 بازارهای مناطق سرد و کوهستانی این بازارها طوری ساخته شده اند که از جریان یافتن هوای سرد خارج به داخل بازار و بالعکس ممانعت می کند ، در نتیجه هوای داخل بازارها عموما گرم و مطبوع باقی می ماند . نمونه این بازارها را می توان در شهر تبریز ، همدان و ... مشاهده نمود . 377952015240000 273050186690شکل 5-2 نمونه ای از بازار در مناطق سرد و کوهستانی– ماخذ : حمزه نژاد ،1385 ، ص 121 00شکل 5-2 نمونه ای از بازار در مناطق سرد و کوهستانی– ماخذ : حمزه نژاد ،1385 ، ص 121 3-1-7-2 بازارهای مناطق گرم و مرطوب 17970592265500بازارهای مناطق گرم و مرطوب مانند بازار بوشهر ، بازار برازجان و ... که معمولا پوشش خرما مانندی از چوب دارند و علاوه بر آن هواکش هایی به منظور ایجاد کوران در آنها پیش بینی شده است و در نتیجه ارتفاع بازار بلندتر از حد معمول است . 63563597790شکل 6-2 نمونه ای از بازار در مناطق گرم و مرطوب– ماخذ : حمزه نژاد ،1385 ، ص 121 00شکل 6-2 نمونه ای از بازار در مناطق گرم و مرطوب– ماخذ : حمزه نژاد ،1385 ، ص 121 4-1-7-2 بازارهای مناطق مرطوب و پرباران در نقاط پرباران ، بازارهای دارای سقف های شیب دار که معمولا با سفال پوشیده شده اند می باشد و از مشخصات معماری اینگونه مناطق برخورداراست و در طرح این بازارها طریقه دفع آب باران حائز اهمیت بوده و عبور و مرور مشتری ها در این بازارها ، بدون سقف بوده که این خود باعث کاهش امکان خرید در مواقع ریزش باران می گردد . بازار رشت بازاری از این نوع بازار ها می باشد . 457206477000 63817534925شکل 7-2 نمونه ای از بازار در مناطق مرطوب و پرباران – بازار رشت – ماخذ : قبادیان ،1381 ، ص 98 00شکل 7-2 نمونه ای از بازار در مناطق مرطوب و پرباران – بازار رشت – ماخذ : قبادیان ،1381 ، ص 98 -11938019177000 3352801905شکل 8-2 نمونه ای از بازار در مناطق مرطوب و پرباران – ماخذ : حمزه نژاد ،1385 ، ص 121 00شکل 8-2 نمونه ای از بازار در مناطق مرطوب و پرباران – ماخذ : حمزه نژاد ،1385 ، ص 121 "تاثیر غیرمستقیم عوامل اقلیمی و جغرافیایی نوع خاصی از کشاورزی و سکونت و در نتیجه وابستگی کشاورزان به شالیزارها و زمین های مزروعی آنان را به وجود آورده است ، که با عث پراکندگی روستائیان از یک طرف و توزیع جمعیت در همه منطقه و عدم تراکم جمعیت در یک منطقه از طرف دیگر شده است بدین ترتیب بازارهای متمرکز در شهرها نمی تواند جوابگوی احتیاجات آنها باشد ." ( قبادیان ، 1384 ، ص 138 ) 3-7-2 انواع فضاهای تجاری بر اساس ریخت شناسی از نظر شکل گیری فضایی بازارهای شهرهای بازرگانی ایران را می توان به دو دسته اصلی تقسیم کرد: الف – بازارهای مناطق خشک و کم باران ( گرمسیر و سردسیر ) ب – بازارهای شهرهای مناطق پرباران که به صورتی گسترده فضای کالبدی کاملا متفاوتی را عرضه می کند. بازارهای مناطق کم آب و خشک به دو دسته عمده تقسیم می شوند : - بازارهای منظم که از قبل طراحی شده - بازارهای نامنظم و خودرو بازارهای منظم از لحاظ فرم به دو دسته مهم تقسیم می شوند : 1- بازارهای خطی ( یک بعدی ) 2- بازارهای گسترده ( دو بعدی ) "بازارهای یک بعدی یا خطی : در مورد بازارهای خطی می توان بازار وکیل شیراز و یا بازار کرمان را نام برد که اگر چه هر یک از این بازارها انشعاباتی دارند که به مسجد یا مدرسه یا آب انبار و یا اماکن دیگر ختم می شود ولی در مقایسه با طول بسیار ناچیز می نماید . بازارهای دوبعدی یا گسترده : بازارهایی هستند که دارای طول و عرض متناسب یکدیگر هستند و اینگونه بازارها عموما با طرح و نقشه قبلی پیاده شده اند از جمله معروفترین آنها بازار اصفهان را می توان نام برد . بازارها بدون طرح و نقشه قبلی و بنا به ضروریات روزانه مردم گسترش یافته و بیشتر در مناطق گرمسیر واقع شده اند و بازارها اینگونه شهرها نیز اگر در دوره های بعدی تغییر فرم نداده باشند زائیده این نوع معماری هستند از جمله این شهرها کاشان است . در نخستین مراحل بازار فعلی کاشان نمی توانست جز یک معبر سرتاسری در مسیر خود به شعبی تقسیم می شده که از کاشان به دهات اطراف متصل بوده است . به این ترافیک اصلی کوچه علیی نیز پیوسته که این کوچه ها روابط بین نقاطی را که از این معبر اندکی دورتر بوده اند حفظ می کرده است . به همراه گسترش شهر معبر نیز رشد می کرده و خاصیت اصلی خود یعنی شاهراه بودن را از دست نمی دهد." ( احمد پور ، 1370 ، ص 58 ) 8-2 پيشنهادات كلي در جهت طراحي همگون با بافت شهري يك شهر درست مثل يك تابلوي نقاشي است با اين تفاوت كه به اندازه نصف يك اثر هنري به طراحي آن پرداخته مي شود و براي نصف ديگر ان مي بايست اين اثر را مانند يك گياه دانست كه نسبت به شرايط محيط زيست خود نياز به قواعد رشد و قوانين دراد. هدف از طراحي شهري اين است كه اجزاء شهري را به صورتي مدرن و جديد طراحي كرده و اجزايي كه وجود دارد و يا بايد ايجاد گردد به نوعي طراحي شوند تا براي نقش جددي خود عملكرد صحيحي را ارائه دهند بدون اينكه ساختار اوليه و هماهنگي و شكل گيري اجزاء از همديگر گسسته گردد. اين بدين معناست كه طراحي مي بايد با وضعيت موجود و داده اي محل خود را هماهنگ كرده و عملكرد صحيح اجزائ و بهترين طرح را در مورد مكان مورد نظر ارائه نمايد. طراحي شهري بايد دقيق و واضح ، جوابگوي طرح هاي مورد نظر و ارائه شده باشد. طراحي با علم شناخت از كليه مسائل و بدون تاثير قرار گرفتن و يا وابستگي بايد عمل نمايد. طراحي شهري مي تواند چنين مفهومي نيز داشته باشد ، به اين معنا كه مسئوليت پذير بوده و در مورد كليه راه حل هايي كه ارائه مي دهد اعتبار و هماهنگي آن را تضمين نمايد ، مسلما در اين راستا اطلاعات زياد طرح و صبر او از خصوصيات مورد نياز او خواهد بود. يك طرح شهري پيشنهاد و نظريه اي است كه براي حركتي گام به گام و مراحلي كه با شرايط به خصوصي منظور مي شود. در اينجا كمي بايست با سياست مراحل را تعيين كرد و در جايي كه پشنهاد و نظريات طراحي به جا مي باشند و خط و خطوط روشن است و امكان تغييرات در فضاي باز مسير مي باشد حركت لازم را انجام داد. طراحي فقط يك سوال تكنيكي و يا هنري نيست ، بلكه موضوعي است احساسي و تفكري كه با صبر توأم مي باشد. در اين چهار چوب امكان دارد پيشنهادات بعدي كه ارائه مي شود كمتر در حيطه قواعد در جهت طراحي باشد ، بلكه فقط به عنوان يك نظريه در مورد موضوع بخصوصي بتواند مطرح گردد. " ( کاظمی ، 1386 ، ص 9 ) 1-8-2 ادغام بنايي جديد با سيستم ساخته شده موجود اندازه و مقياس،ارتفاع(تعداد طبقات )بنا بهتر بد بد شکل سقف،منظره سقف،ارتفاع سقف بد بهتر بهتر نوع تفکيک،مقياس،مصالح ساختماني بهتر بد ترکيب ساختمان-طراحي وتنظيم فضا خيابان وساختمان در هماهنگي وتنظيم فضابصورت بهتري در كنار يكديگر قرار گرفته اند وبين اجزارابطه اي با محيط ويكديگر به وجود آمده است. خيابان به صورت يك راهرو بلند درآمده،فضايي براي طراحي معماري نيست وساختمانها با هم رابطه ندارند 2-8-2 مکان يابي وتعيين عملکرد صحيح مراکز تجاري 3-8-2 طراحي مسيرهاي ورودي 1: در اين طراحي بخش عقبي ساختمان كاملا بسته در نظر گرفته شده و براي مصرف كننده هيچ راهي جز چرخيدن به طرف نماياصلي ساختمان در ورودي اصلي وجود ندارد. 2:در كليه جهات با ايجاد ويترين و طراحي فضا نماهاي بازي بوجود آمده كه طراحي انساني و دوستانه اي راارائه نموده است هم چنين در ورودي به نحوي دلپذيرطراحي شده است. 3:ورودي در محوطه پاركينگ در نظر گرفته شده نگاه به طرف ديوارهاي انبارها ميباشد يك چهره خشك وبي حالت وغيره جذاب. 4:محوطه ورودي به فروشگاه با درختكاري وويترينهاي مختلف درنظر گرفته شده وچهره اي زيباتر راارائه داده است. 5:ورودي با جعبه هاي خالي و انبار انباشته از بار چهره اي بسيار نا مناسب ايجاد كرده. 6/7: قسمت پشت بنا براي تخليه بار و وسائل ديگر در نظر گرفته شده است.علاوه بر اين امكان طراحي جزئيات در فضاي مذكو فراهم آمده است. " ( ماخذ : نگارنده ) 4-8-2 طراحي مراکز تجاري در اين طرح هماهنگي وارتباط صحيح ومناسب رعايت شده است ساختاري بسيار نامناسب ونا هماهنگ با تصوير شهري مسيرهادر همديگر ادغام شده و راحت قابل دسترسي ميباشد.ساختمانهاي مسكوني با ارتباطات صحيح به بقيه نقاط ارتباط دارند فضاهاي مابين بصورت فضايي نامناسب وغيره هماهنگ با تصويري شهري وغير مرتبط با مسير بقيه ساختمانها 9-2 ضوابط شهرسازی1-9-2 موقعیت زمین در طرح تفضیلیپلاك‌هاي مجاور ميدان‌هاي بافت كهن در طرح تفصيلي ويژة بافت كهن در شهرداری ساري به سه دسته تقسيم مي‌شوند: پلاك‌هاي مجاور ميدان ساعت (SQ1). پلاك‌هاي مجاور ميدان شهدا (SQ2). پلاك‌هاي مجاور ميدان شهرداري (SQ3).ضوابط تيپ SQ3 : تعريف: تيپ SQ1 شامل كلية واحدهاي مجاور ميدان شهرداری است. ضوابط عمومي : سطح اشغال در طبقة همكف 60% و در طبقات 50% تراكم ساختماني معادل 190% "(طرح تفصيلي ويژة بافت كهن ساری،1386،ص 92 ) 2-9-2 احکام حاصل از قوانین شهری تعاریف مساحت سرانه : مقدار مساحت زمینی است که برای عملکردی مختلف در سطح شهر.محلات.نواحی و ...برای هر نفر از ساکنین پیش بینی شده است. مساحت اراضی مسکونی(مترمربع) 21786856032500 سرانه مسکونی = جمعیت ساکنین شهر کل مساحت اراضی ساخته شده شهر(متر مربع) 19246853429000 سرانه شهری = جمعیت ساکنین شهر جمعیت شهر 8915407556500تراکم ناخالص جمعیتی = سطح ناخالص شهر( کل مساحت محدوده قانونی شهر ) جمعیت شهر 30143457556500تراکم خالص جمعیتی = سطح خالص شهر زیربنای ساختمانی : مجموع مساحت زیربنای ساختمانی شامل سطوح طبقات زیرزمین.همکف و بالای همکف که معمولا در پروانه ساختمانی قید می شود. سطح اشغال ساختمان در زمین : تصویر عمودی کل ساختمان در زمین منهای پیشامدگی سقف سطح اشغال می باشد. مساحت تصویر عمودی کل ساختمان - پیشامدگی سقف 13887457365900درصد سطح اشغال = * 100 مساحت کل قطعه تراکم ساختمانی : نسبت کل مساحت زیربنای ساختمانی به کل مساحت قطعه زمین تراکم ساختمانی است.تراکم ساختمانی به شرح زیر محاسبه می گردد : مساحت زیربنای ساختمان 30480039243000 تراکم ساختمانی = (با احتساب راهرو و راه پله و بدون احتساب زیرزمین و پارکینگ ) کل مساحت زمین تبصره :چنانچه زیر زمین و پیلوت غیر ازپارکینگ و انباری واحد های مسکونی مورد استفاده قرار گیرد جزء زیربنا و تراکم ساختمانی محسوب می شود.